Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoaren programazio berriaren hasieran, emakume artistek azkenaldi honetako artearen historia eta bertako erakundeetan duten presentzia azpimarratuko du Artiumek azaroan. Datorren hilean, Museoak bere ekoizpenak aztertzeko eta ikusarazteko politikei eragingo dieten proposamenak bilduko ditu: erakusketa berri bat, hitzaldi bat, nazioarteko ikastaro bat eta eztabaida-foro bat. 

Duela urte batzuetatik hona, nazioarteko arte-zentro eta museo asko aritu dira eredu museografiko berri bat lantzen eta emakume sortzaileen lanak irudikatzeko eta hedatzeko narratiba historikoak zabaltzen, beren bildumak berriz irakurriz eta beren obrak termino paritarioetan erosiz. Hain zuzen ere, Artium Museoan inauguratutako programaren zeharkako ildoetako baten helburua bere definizioa berdintasunezko eta errespetuzko agertoki gisa sendotzea da, artisten ekoizpenen konplexutasunari erantzungo dion programa bat diseinatuz, artistek berek erakusketa-programan parte hartuz, baina baita ere, topaketa eta aurkezpen espezifikoen antolamenduaren bitartez, beren obrak garatu diren baldintza historikoak berrikusiz.

Elena Mendizabal eta Itziar Okariz
Norabide horretan lan eginez, Eskultura inauguratuko da azaroaren 8an, ostirala, Elena Mendizabal artistak (Donostia, 1960) ia bi harmarkadetan erakunde publiko batean egingo duen lehenengo bakarkako erakusketa. Erakusketa honek egilearen 80ko hamarkadako eta 90eko hamarkadaren hasierako lanik adierazgarrienak berreskuratuko ditu, elkarrizketa bat era dezaten egilearen ekoizpen berrieneko beste batzuekin.

Lehen garaian, bere belaunaldiko beste sortzaile batzuekin batera, suhartasunezko eta euskal eskulturaren herentziarekin hausturako une batean parte hartu zuen artistak, aldaketa sozial eta politikoko eta nazioarteko korronte artistikoetara irekitzeko mugimendu batean. Mendizabalen urte haietako eskulturaren ezaugarriak dira harria eta burdina ez bezalako materialak erabiltzea –poliesterra, beruna, parafina, egurra–, pieza askoren polikromia eta bestelako hizkera formal bat bilatzea, eta nolabait ere, tradizioarekiko lotsagabea zena. Ezaugarri berberak ageri dira Mendizabalen azkenaldiko obretan ere, haietan, besteak beste, kartoia, plastilina edo lokatza bezalako ezohiko materialak erabiltzen baititu.

Itziar Okariz artista ere (Donostia, 1965) izango da Artium Museoan, Sergio Pregorekin batera (Hondarribia, 1969). Biak egon dira azaroaren 24an itxiko den 2019ko Veneziako Bienaleko Espainiako Pabiloian. Okarizek Artiumeko Artistak gurean programaren saio berri batean parte hartuko du azaroaren 13an, asteazkena. Artista honen lana Artium bilduman dago, argazki-triptiko bat zehazki (Titulurik gabe, 1994), eta bere gorputza erabiltzen du konbentzioak aldatu eta iraultzeko eta arau sozialak urratzeko, gizabanakoaren identitatea auzitan jartzeko, bai generoko identitatea, bai identitate kulturala, sexuala eta politikoa.

Nazioarteko ikastaroa: Begirada feminista. Ikuspegi feministak ekoizpen artistikoetan eta artearen teorietan
Era berean, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoak, Artiumek, Begirada feminista. Ikuspegi feministak ekoizpen artistikoetan eta artearen teorietan ikastaroaren 12. edizioa antolatu du azarorako. Ikastaro hau 2019ko azaroaren 16an eta 17an egingo da, Xabier Arakistain komisarioak eta Lourdes Mendez EHUko gizarte-antropologiako katedradunak zuzenduko dute, eta nazioarteko irakasle, komisario eta artista ospetsuak bilduko ditu.

Ikastaroa azaroaren 16an hasiko da, larunbata, Bartzelonako Unibertsitateko ohorezko irakaslea eta María Zambrano pentsalariaren obran aditua den Rosa Riusek emango duten hitzaldi batekin. Artiumeko zuzendari Beatriz Herráezen eta Elena Mendizabal artistaren arteko solasaldia izango da ondoren, Museoan zabalduko den erakusketaren inguruan. Amy Tobin Cambridgeko Unibertsitateko irakasleak eta Mónica Bonvicini Berlingo Arte Ederretako Unibertsitateko artista eta irakasleak osatuko dute lehen jardunaldia. Azaroaren 17an, igandea, Tourseko Unibertsitateko artearen historiako irakaslea den Giovanna Zapperik, Vienako Arte Ederretako Akademiako arte eta hezkuntza irakaslea den Elke Krasnyk eta Sanja Iveković artistak osatuko dute egitaraua.

2008an hasi zuen ibilbideari jarraituz, Gasteizera itzuliko da Begirada feminista ikastaroa. Ikuspegi feministak ekoizpen artistikoetan eta artearen teorietan ikastaroa, Montehermoson (Gasteiz) lau edizio eta Azkuna Zentroa-Alhondiga Bilbaon zazpi edizio egin ondoren. Hain zuzen ere, datozen egunetan argitaratuko du Azkuna Zentroa-Alhondiga Bilbaok zentro horretan antolatutako 2019ko ikasturtearen edizioa.

Ikastaroa doakoa da eta izen-ematea derrigorrezkoa da. Dagoeneko izena eman daiteke, on line Artiumen webgunean edota telefonoz, 945 20 90 20 zenbakian

Plataforma A eta MAV Foroa
Orobat azpimarratu behar da Artiumen bilduko dela, azaroaren 8an, «Operazio» Museoak foroa, Plataforma A-k antolatua, MAV, Mujeres en las Artes Visuales elkartearekin lankidetzan antolatua. Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 2005eko euskal legea eta 2007ko Estatuko legea titulartasun publikoko museo eta arte-zentroetan betetzen diren behatzen diren xedea du jardunaldi honek.

Euskal erakundeetako zenbait komisario independentek eta arduradunek parte hartuko dute jardunaldian, besteak beste Bilboko Arte Ederren Museokoek eta Guggenheim Museokoek, Nafarroako Huarte Zentrokoek eta Artium Museokoek, hainbat gairi buruz gogoeta egiteko, haien artean museoetako eta zentro publikoetako lanak eskuratzeko irizpideei buruz, bisitariengan sorkuntzaren interpretazioa eta kontakizunak tankeratzen dituzten erakusketa-programei buruz, eta zentro eta museoetako bildumen azterketari buruz.

Irudiak

Azaroa Artiumen: emakume artisten presentzia museoetan eta kultura-erakundeetan

Erakusketa berria: Elena Mendizabal. Eskultura
Inaugurazioa: azaroak 8, ostirala
 
Artistak gurean: Itziar Okariz
Azaroak 13, asteazkena
 
Nazioarteko ikastaroa: Begirada feminista. Ikuspegi feministak ekoizpen artistikoetan eta artearen teorietan
Azaroak 16, larunbata, eta 17, igandea

Erakusketak artistaren produkzioan sakontzen du laurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarkadetan, Euskadin eferbeszentzia artistiko eta sozial handikoak izan zirenak. Proiektuak, gainera, haren obra berrienak aurkezten ditu, non bere ibilbide osoaren ezaugarri diren lengoaia eta material aniztasunari eusten dion

Erakusketak 80ko hamarkadako eta 90eko hamarkadaren hasierako artistaren lanik esanguratsuenak berreskuratu ditu, berrikiago ekoitzitako beste batzuekin elkarrizketa sortzeko.

Elena Mendizabal. Eskultura
Komisario-taldea: Beatriz Herráez eta Enrique Martínez Goikoetxea

Azaroaren 8an, ostirala
18:30ean Museoaren Adiskideentzako bisita. Beharrezkoa da erreserba egitea
19:30ean Erakusketaren inaugurazioa

La muestra ofrece una mirada analítica y transversal del trabajo de Antoni Muntadas desde los años 70 hasta el presente. La primera gran exposición del artista catalán en el País Vasco contiene una veintena de obras que inciden en su densa red de conexiones conceptuales, culturales, geográficas y personales. Muntadas pone su interés en los mecanismos de poder y de control, la mediatización de la información y la necesidad de atención y compromiso por parte del público

Euskal Herrian Antoni Muntadasi –nazioartean erreferentzia den artistari– eskaintzen zaion lehendabiziko erakusketa handiaren inaugurazio-programa

Leyre Goikoetxearena izan da hautaturiko komisariotza-proiektua, zeinak Anabel Quincoces, Miriam Isasi eta Belén Cerezoren proposamenak biltzen baititu. Raisa Álava, Oihane Amurrio eta Mario Paniegoren proposamenak Eskualdea Ekoizpena sailean hautatu dira. Eskualdea komisariotza- eta ekoizpen artistikoko programa bikoitza da, landalderako egiten dena, eta Foru Diputazioko Kultura eta Kiroleko Sailak eta Artium Fundazioak sustatzen dute

Antoni Muntadasen hau erakusketa antologiko handi bat da, Artiumek eta Boloniako Arte Modernoko Museoak elkarrekin ekoiztua. Bildumaren urtarrileko aurkezpenaren atariko bat izango da Elena Mendizabalen erakusketak. 80ko eta 90eko urteen inguruan ardaztuta egongo da Bilduma.

Eskualdea deialdi publikoak komisariotza proiektu bat eta ekoizpen artistikoko beste hiru sustatuko ditu. Eskualdea-ren xedea da sorkuntza garaikidea gizartera hurbiltzea eta landaren et hiriaren arteko harremanaren inguruan gogoeta eginaraztea. Artziniegako Museo Etnografikoa, Izkiko Parke Naturala, Gatz Arana eta Aguraingo ZabalArte aretoa dira proiektuak garatzeko proposatutako eremuetako batzuk

Artistak artefaktu mekanikoen forma duten eta zorroztasun handiz landu diren zenbait eskultura aurkezten ditu, eta eskultura horiei pinturan dagokien irudikapena. Erakusketak oroimena edo bizipenak bezalako auziak planteatzen ditu, baita denboraren igarotzea edota errealitatearen eta irudikapenaren arteko harremana ere

Artistak, erakusketa honetan, gizabanakoak komunitatearekin duen harreman batzuetan gatazkatsua lantzen du. Harreman horren ondorioak –bortizkeria, leialtasuna, zaintza, konspirazioa, kemena– erreferentziatzat hartzen dituzten hirurogeitik gora obrak eratzen dute erakusketa