Aura Satzek (Bartzelona, 1974) bere lanean zinema, soinua, performancea eta eskultura uztartzen ditu. Haren lana bentrilokuismoaren ideian oinarritzen da ahotsaren nozio partekatu eta hedatua kontzeptualizatzeko, eta elkarrizketaren bidez egin da, elkarrizketa metodo eta subjektu gisa erabiliz.

Ondoko erakundeetan egin ditu performanceak eta erakusketak: Tate Modern (2012), BFI Southbank (2012), the New York Film Festival (2013), Tate Britain (2014), Whitechapel Gallery (2016), NTT InterCommunication Center, Tokyo (2017), SFMOMA, San Francisco (2017/18/19), the Rotterdam Film Festival (2013-20) eta MoMA NY (2020).

Z aretoa ziklorako, Aura Satz-ek Oramics: Atlantis Anew, Little Doorways to Paths Not Yet Taken eta Hacer una diagonal con la música filmak aurkezten ditu, musika elektronikoaren alorrean emakume aitzindari izan diren inguruko hiru lanen.

Hacer una diagonal con la música. 2019. 10 min.
Beatriz Ferreyra konpositore elektroakustiko argentinarrari buruzko film labur bat. Musika konkretuaren aitzindaria izan zen Pierre Schaefferrekin batera 50eko eta 60ko hamarkadetan. Hemen, «soinu bilaketa» grabatzeko teknikak eta soinuaren muntaiari eta espazializazioari buruzko beste gogoeta batzuk aztertzen ditu. Ate kirrinkariak, zakurrak zaunka eta ostadar-eskuak.

Oramics: Atlantis Anew. 2011. 7 min.
Daphne Oram britainiar musika elektronikoaren aitzindari eta 1958an BBC Radiophonic lantegiaren sortzaileetako baten omenezko artista-film gisa sortua, filmak hurbileko topaketa bat aurkezten du haren asmakuntza apartarekin, Oramics Machine delakoarekin, Londresko Zientzia Museoan gordetzen dena.

Little Doorways to Paths Not Yet Taken. 2016. 8 min.
Musika elektronikoko konpositoreei eta asmatzaileei buruzko Satzen aurreko filmei jarraituz, film labur honek Laurie Spiegel (j. 1945) konpositore estatubatuarraren estudioaren ikuspegi intimo bat eskaintzen du. Musika elektronikoko konposizioengatik eta konposizio algoritmikoko softwareagatik ere ezaguna, filmak parafernalia musikal eta teknologiko mota guztiak erakusten ditu, partiturak, brikolajeko asmakizunak eta jostailu bitxien bildumak barne. Spiegelek ondutako musika elektronikoa aurkezten du soinu-bandak, eta Laurieren off-eko ahotsa musika elektronikoaz eta konposizio prozesuaz hausnartuz.

Argitapena

Z aretoa (zinema) programa ez da zinema ziklo bat areto batean, ezta erakusketa bat ere. Proiektu honek tarteko espazio bat eraikitzen du, zinemaren lurraldera salto egiten duten artisten eta erakusketa-formatua aztertzen duten zinemagileen lanen inguruan hausnartzeko eta haiek ezagutarazteko. Museoan mugimendudun irudia pentsatzeko keinu erabakigarritik sortutako programa da. Hizkuntza zinematografikoa historikoki kategorizatzen duten generoak zalantzan jarriz narrazio-forma berriak bilatzen saiatzen diren egileengana hurbildu nahi dira ikusleak programa honen bidez.

Komisariotza: Garbiñe Ortega

Jakintzaren bila

Éric Baudelaireren Un film dramatique erakusketa dela eta (irekiera: azaroaren 25ean, osteguna, 11:00etatik aurrera), Z aretoa programaren barruan.
Pelikularen proiekzioa museoaren Emanaldi aretoan; aurkezpena Garbiñe Ortega komisarioaren eskutik.

Azaroaren 24an, asteazkena, 18:00etan
Sarrera doan. Toki mugatua. Izen ematea: 945 20 90 20

Zertan ari gara elkarrekin? Bigarren Hezkuntzako Dora Maar eskolako zinema-ikasleek eta haiekin lau urtez lan egin zuen Eric Baudelairek behin eta berriz egin duten galdera da. Galdera politiko horri erantzuteak —boterearen, indarkeria sozialaren eta nortasunaren irudikapenak dakartza berekin— ikasle bakoitzaren berezitasunari justizia egingo zion zinematografia-forma bat bilatzera eraman zituen, baina baita beren taldearen funtsari ere.

Éric Baudelaire (1973) Parisen bizi den artista eta zinemagilea da. Zientzia politikoetako ikasketak egin ondoren, Baudelaire ezaguna egin zen artista bisual gisa, argazkigintza, irudi inprimatuak eta bideoa biltzen dituen ikerketan oinarritutako praktika bati esker. Zinemak toki garrantzitsua izan du bere lanean 2010. urteaz geroztik.

Erakusketari buruzko argibide gehiago 

Zinema frantsesa ikusteko eta zinemari buruz frantsesez aritzeko lekua

Artium Museoa Euskadiko Filmategiaren egoitza egonkorra izango da udazkenetik aurrera. Lankidetza hori Euskal emakume zinemagileak I zikloarekin hasiko da, euskal emakume zinemagileen bederatzi film proiektatuz. Zikloan Arantxa Lazkano, Mirentxu Purroy, Julia Juániz, Bertha Gaztelumendi, Helena Taberna, Aizpea Goenaga, Mireia Gabilondo, Ana Díez eta Maite Ruiz de Austriren lanak aurkeztuko dira.

Euskal emakume zinemagileen zikloa hiru urtez luzatuko da gutxienez, film luze bat behintzat filmatu duten euskal emakume zinemagileen talentua erakusteko. Zikloaren kartela Isabel Herguera zinemagileak egin du.

Azaroaren amaieran saio berezi bat egingo da Elías Querejeta Zine Eskolarekin elkarlanean, zikloarekiko koherentzia osoz: Carole Roussopoulos eta Ioana Wieder «intsumusa» eta feministen pelikula bana, Frankismoari aurre egin zioten euskal emakumeen protagonismoa ardatz hartuta (Les mères espagnoles, 1975 eta La marche des femmes à Hendaye, 1975).

Proiekzioak ostegunero, urriaren 14tik abenduaren 16ra bitartean, 19:00etan.
Urriaren 14tik abenduaren 16ra
Prezioa: sarrera orokorra, 3,5 €. Artium Museoaren Adiskideak, 2 €. 25 urtez azpikoak: sarrera doan (museoaren txartel-leihatilan)
Sarrerak non erosi: museoaren txartel-leihatilan eta online.

Euskal emakume zinemagileak I. Programa

Urriaren 14an
Urte ilunak (Arantxa Lazkano, 1992). Espainia. JBAES. 92’.
Itziarrek 8 urte ditu eta bi mundu desberdinetan bizi da. Alde batetik,, haren gurasoek (Gerra Zibilaren ondoren etsita bizi diren abertzale euskaldunak) eta ikasten ari den eskolako mojek irudikatzen duten errepresioaren eta tristuraren munduan. Beste mundua kalekoa da, eta Itziar han eroso eta pozik sentitzen da. Baina gaixotasun batek eraginda, Itziar barnetegi batera bidaliko dute, bere lagunengandik eta leku gustukoenengandik urruti. Itzuleran, urte batzuen ondoren, Itziarrek berriro topo egingo du bere herriarekin eta lagunekin. Baina dagoeneko ezer ez da izango lehen zen bezalakoa.

Urriaren 21ean
Varados (Helena Taberna, 2019). Espainia. JBAES.72’.
Aurkezpena: Helena Taberna (pelikularen zuzendaria).
Mediterraneoan, gure zibilizazioaren sorgunea izan zen itsaso berean, mila errefuxiatu daude Europak noiz hartu zain. Kontinente zaharraren ateetan, itxaropenaren garra bizirik mantentzeko borrokan dabiltza egunero, nahiz eta oso egoera estuan bizirauten duten.  ‘Varados’ epe luzean zain dauden errefuxiatuen eguneroko bizitzara hurbiltze ariketa bat da. Atenaseko eraikin okupatuetan edota herrialdean zehar barreiatuak dauden errefuxiatu zelaietan bizi diren gizonezko eta emakumezko horiek euren bizitzekin aurrera egiten utziko dien dokumentazioaren zain daude.

Urriaren 28an
Mariposas en el hierro (Bertha Gaztelumendi, 2012). Espainia. JBAES.61’.
Dokumentalak Euskal Herrian bakearen aldeko apustua egiten duten emakumeen ahotsak biltzen ditu, beste leku batzuetan bidea egin duten emakumeekin batera. Guztiak desberdinak dira. Oro har, ekarpen indartsua osatzen dute indarkeriarik gabeko Euskal Herria iradokitzen duen ibilbide hori egiten hasteko. Narrazioaren muina bakea eta justizia bilatzeko esperientziek osatzen dute. Indarkeria horren minari eta ondorioei aurre egiten diete, eta, aldi berean, indarkeria eragiten duten kausen aurka borrokatzen dute.

Azaroaren 4an
BERTAN BEHERA GERATU DA
Lucius Dumben berebiziko bidaia, giza eskubideak dira zure tresnarik onena (Maite Ruiz de Austri, 2013). Espainia. JBEU. 93’.
Zientzialari talde jakintsu, ero eta serio batek tresna bat aurkitu behar du, Lurra planeta baketsu eta zoriontsua bihurtzeko, eta beraietako bat bila joango dela erabakiko dute. Aukeratua Lucius Dumb da, zientzialari gaztetxoa, lotsatia eta onbera. Bidean Luciusek Irakaslea eta Komandantea estralurtar sinpatikoak ezagutuko ditu. Espazio-ontzia matxuratu zaie eta, bateriak kargatu ahal izateko, energía positiboaren iturri indartsu bat topatu beharko dute. Luciusek eta lagun berriek berebiziko bidaiari ekingo diote.

Azaroaren 18an
Denboraren gibelean (Mirentxu Purroy, 1993). Espainia. JBAES. 62’.
Ikerri eskola-garaiko irudiak eta oroitzapenak pilatu egiten zaizkio eta bere haurtzaroko hainbat lagun erreskatatzen ditu pentsaera askeko andereño ausarta den Klararen oroitzapenekin. Gerran garaitutakoen seme-alabak ziren haur talde baten bizitzaren zati bat alaitasunez, musikaz eta askatasunez bete zuen andereñoak Frankoren diktadurak hogei urte bete zituen garaiko Iruñean.

Azaroaren 25ean
Emanaldi berezia. Les meres espagnoles & La marche des femmes à Hendaye (Carole Roussopoulos y Ioana Wieder, 1975). Frantzia. JBAES. 89’.
Antolatzaileak: Euskadiko Filmategia eta Elías Querejeta Zine Eskola
Les meres espagnoles
Espainia, 1975eko irailaren 27a. Erregimen frankistak heriotza-zigorra aplikatu eta betearazi du bi ETAkideren eta FRAPeko hiru kideren aurka. Carole Roussopoulosek eta Ioana Wiederrek ahaideen hitzak jaso dituzte, horien artean, Sanchez Bravoren arrebarenak, eta Otaegiren eta Txikiren amenak. Etsipenik gabe, baina mundu justuago baten alde ausarki borrokatzen zutelaren ziurtasunarekin azaltzen dira. Hiru elkarrizketak beste elkarrizketa batzuekin, Europako manifestazioen irudiekin eta Espainiako erregimenaren aurkako mobilizazioen garrantzia azpimarratzen zuten egunkari-zatiekin tartekatzen dira.

La marche des femmes à Hendaye
1975eko urriaren 5ean, Frantzia osoko mila emakume inguru bildu zen Hendaian, erregimen frankistak bi ETAkide eta FRAPeko hiru kide hiltzearen aurka manifestatzeko (Les mères espagnoles filmean ikus daitekeen bezala). Erbesteratutako espainiar batzuek Frantzian dituzten bizi-baldintzei buruz hitz egiten dute, eta, bereziki, gizonen eta emakumeen arteko harremanari buruz. Euskal emakumeen kantuen edertasunarekin egiten du aurrera mugaranzko martxak.

Abenduaren 2an
Zeru horiek (Aizpea Goenaga, 2005). Espainia. JBAES. 87’.
Aurkezpena: Aizpea Goenaga (pelikularen zuzendaria). Kolaborazioa: RTVE.
Ireneren, ETAko presoaren istorioa kontatzen du filmak, Bartzelonako kartzelatik atera eta Donostiarako autobusa hartzen duena. Ibilbidean Irenek bere bizitza gogoratuko du eta bere etorkizuna antolatzen hasiko da, besteen presioen aurrean bere bidea aukeratzeko duen eskubidea baliatuz.

Abenduaren 9an
Erlauntza (Mireia Gabilondo, 2020). Espainia. JBAES. 92’.
Haurtzaroko lagun talde bat landetxe batera joango da haietako baten ezkon-aurreko agurra ospatzera. Baina urteak ez dira alferrik pasatzen, eta elkarren artean lotura handia badute ere, ezer ez da garai batean bezala; edo bai. Hasiera batean asteburu zoroa izango zena, are zoroago bihurtuko da: trapu zikinak, inoiz esan ez ziren gauzak, aitorpenak, alkohola, droga eta erlauntz bat.

Abenduaren 16an
Todo está oscuro (Ana Díez, 1997). Espainia-Kolonbia-Portugal-Kuba. JBAES. 97’.
Aurkezpena: Ana Díez (pelikularen zuzendaria).
Martak ezusteko bidaia egin beharko du Kolonbiara, bere anaia Juanen hilotzaz arduratzeko. Juan, herrialde hartan erail duten kazetari espainiarra da. Martak, erantzunak bilatu nahian, bidaia bat abiatuko du Kolonbiako errealitate bortitzaren alde ilunenera. Bidelagun izango ditu Oscar eta Jenny, gazte sikario bat eta haren arreba. Bere presentziak eragiten dituen gertakariek Marta beldurrezko eta heriotzazko nahaste-borraste batean murgilduko dute, berak paper susmagaitza beteko duelarik. Izan ere, dena ilun dagoenean eta bizitzak hain balio gutxi duenean, ez da erraza biktimaren eta borreroaren artean bereiztea, zer dagoen ondo eta zer gaizki ezartzea, edota egia non aurkitzen den jakitea.

Abenduaren 23an
Kamarada (Julia Juániz, 2019). Espainia. JBAES. 71’.
Celestino Uriarte askatasunaren aldeko borrokan bere bizitza eman zuen iraultzailea izan zen. Haren biografiak, hainbat testigantzen bidez, errepublika sozialaren eta nazioen autodeterminazioaren alde borrokatu zuten eta kapitalismoaren eta faxismoaren aurka fronte ezberdinetan egon ziren pertsonen ametsetan barneratzen gaitu.

Antolatzailea: Euskadiko Filmategia

Ondokoen laguntzarekin: Artium Museoa, Bilboko Arte Ederren Museoa eta Tabakalera, Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroa

Zertan ari gara elkarrekin? Bigarren Hezkuntzako Dora Maar eskolako zinema-ikasleek eta haiekin lau urtez lan egin zuen Eric Baudelairek behin eta berriz egin duten galdera da. Galdera politiko horri erantzuteak —boterearen, indarkeria sozialaren eta nortasunaren irudikapenak dakartza berekin— ikasle bakoitzaren berezitasunari justizia egingo zion zinematografia-forma bat bilatzera eraman zituen, baina baita beren taldearen funtsari ere.

Zer ari gara egiten elkarrekin, dokumentala edo fikzioa ez bada? Beharbada, film dramatikoa da. Denborak bere lana egiten du ikasleen gorputzetan eta diskurtsoan, bakoitzak bere izenean hitz egin dezake besteentzat filmatzean, eta guztiak bihur daitezke filmaren egilekide eta beren bizitzako subjektu.

Éric Baudelaire (1973) Parisen bizi den artista eta zinemagilea da. Zientzia politikoetako ikasketak egin ondoren, Baudelaire ezaguna egin zen artista bisual gisa, argazkigintza, irudi inprimatuak eta bideoa biltzen dituen ikerketan oinarritutako praktika bati esker. Zinemak toki garrantzitsua izan du bere lanean 2010. urteaz geroztik. Un film dramatique (2019), Also Known as Jihadi (2017), Letters to Max (2014), The Ugly One (2013) eta The Anabasis of May and Fusako Shigenobu, Masao Adachi and 27 Years Without Images (2011) filmak zinemaldi askotan proiektatu dira (besteak beste, Locarnon, Toronton, New Yorken, FID Marseillen eta Rotterdamen). Bere erakusketen parte direnean, Baudelaireren filmak paperezko lanak, performanceak, argitalpenak eta programa publikoak konbinatzen dituzten instalazio zabaletan integratzen dira; horren adibide dira, besteak beste, Parisko Centre Pompidoun ikusgai egon den APRÈS edo Berkeley Art Museumen, Parisko Bétonsalonen, Bergen Kunsthallen eta Sharjah Biennial 12an ikusi ahal izan den The Secession Session.

Baudelairek bakarkako erakusketak egin ditu With de Withen (Rotterdam), Fridericianumen (Kassel), Beirut Art Center-en, Gasworksen (Londres) edo Los Angeleseko Hammer Museumen, eta 2017ko Whitneyko Bienalean, 2014ko Yokohamako Trienalean, 2014ko Mediacity Seoulen eta Taipeiko Bienalean parte hartu du. Haren lana Madrilgo Reina Sofía Museoan, Bartzelonako MACBAn, New Yorkeko Arte Modernoko Museoan, Parisko Centre Pompidoun, Frankfurteko MMKn, Luxenburgoko MUDAMen, Seulgo MMCAn eta Hong Kongeko M+ean dago. 2019an, Guggenheim Foundationen Fellowship beka bat jaso zuen Baudelairek, eta Marcel Duchamp saria irabazi zuen.

Komisariotza: Garbiñe Ortega

Prentsa  Argitalpena  

Z Aretoak (zinema) egile garaikideen komunitate bat —beren istorioak hizkuntzaren ahalbideak esploratzeko aukera ematen dien hainbat angelutatik kontatzeko interesa dutenak— ezagutarazi nahi die publikoei, diziplina hori historikoki kategoriatan sailkatzen duten generoak zalantzan jarriz. 2021eko denboraldiaren ezaugarri nagusia kolektibotasunaren ideiari buruz ikertzen duten ikus-entzunezko piezak dira, nola jarrai dezakegun elkarrekin pentsatzen, proiektatzen eta lan egiten (orain inoiz baino gehiago).

Artium Museoak Korterraza Sensibiliza saila aurkeztuko du, Korterraza jaialdiko film laburren sorta bat. Bertaratuko den publikoak gogoeta egiteko aukera izango du, indarkeria, pandemiak gure bizitzetan dituen ondorioak, jazarpena eta ustelkeria eta horien tankerako gaiak jorratuko dituzten hamar bat lanekin.

Eta, proiekzioaren amaieran, Sensibiliza Sariaren irabazlea hautatuko dute parte-hartzaileek beren botoekin.

Abuztuaren 26an, osteguna, 21:15ean.
Barruko plazan

Rosalind Nashashibik (Croydon, Londres, 1973) bere zinemagintzako bi pelikula aurkeztuko ditu Artium Museoaren Z aretoa programa barruan (Vivian's Garden y Part One: Where There Is a Joyous Mood, There a Comrade Will Appear to Share a Glass of Wine). Nashashibik erakusketa prestatzen ari zela museoan egindako hiru margolan ere egongo dira ikusgai.

Nashashibi Londresen bizi den zinemagile eta margolaria da. Haren filmetan esperientziaren tasunak, gauzak eta lekuak deskribatzen dira. Galdera batzuk egiten ditu: nola lan egiten dugu? Nola zaintzen dugu elkar? Nola mugitzen gara geure erakundeetan?

Banakako erakusketen artean ondokoak aipa daitezke: Londreseko Gerrako Museo Inperiala, Institute of Contemporary Arts eta Chisenhale Gallery, Kaliforniako UCI eta Objectif Anberes. Manifesta 7n, Trienal Nordikoan eta Sharjah 10en egon da ikusgai. Veneziako Bienalaren 52. edizioan Eskozia ordezkatu zuen. Artistentzako Paul Hamlyn saria jaso du eta Becks Futures saria irabazi duen lehen emakumea izan zen2003an. 2017an Atenas eta Kasselgo 14. dokumentan parte hartu zuen, eta Turner sarirako izendatu dute.

Vivian’s Garden, 2017
Vivian Suter eta ama, Elisabeth Wild, Suitza/Austriatik etorritako bi artista dira eta Panajachelen bizi dira, Guatemalan. Bertan konposizio matriarkala garatu dute hala babesa nola beldurra eskaintzen dituen inguru batean. Pelikula honek haien bizitza artistikoen, emozionalen eta ekonomikoen begirada hurbila eta ameslaria biltzen du, eta baita haien familien hedadura ere: maiak etxeko laguntzaile eta zaindari gisa eta zenbait txakur, kolonialismo osteko konplexutasun une batean isla atsegin bat eskainiz.

Part One: Where There Is a Joyous Mood, There a Comrade Will Appear to Share a Glass of Wine, 2018
Pelikula honek harreman afektiboak eta komunitatearen eraikuntza aztertzen ditu, eta familia egitura askatzaile bati buruzko konjuru edo promesa itxura hartzen. Haren narratiba ez linealak intimitatearen hainbat eszenatoki lotzen ditu elkarrekin, batzuk partekatutako etxeetan, beste batzuk kanpoko inguruneetan. Lituanian, Londresen eta Edinburgon filmatutako pelikulak artista eta seme-alabak aurkezten ditu, baina baita haren lagun minak ere. Guztia familia zabaltzat hartzen du eta, haiekin batera, bizikidetza modu berriak aztertzen ditu.

Argitalpena  Prentsa 

Rosalind Nashashibiren eta Garbiñe Ortegaren arteko elkarrizketa: irailaren 16an, osteguna, 18:00etan.

Komisariotza: Garbiñe Ortega

Z Aretoak (zinema) egile garaikideen komunitate bat —beren istorioak hizkuntzaren ahalbideak esploratzeko aukera ematen dien hainbat angelutatik kontatzeko interesa dutenak— ezagutarazi nahi die publikoei, diziplina hori historikoki kategoriatan sailkatzen duten generoak zalantzan jarriz. 2021eko denboraldiaren ezaugarri nagusia kolektibotasunaren ideiari buruz ikertzen duten ikus-entzunezko piezak dira, nola jarrai dezakegun elkarrekin pentsatzen, proiektatzen eta lan egiten (orain inoiz baino gehiago).

Maddi Barber eta Marina Lameiro zuzendarien Paraíso pelikularen estreinaldia eta erakusketaren irekiera dela eta, Artium Museoaren Emanaldi aretoak proiekzioa hartuko du zuzendarien hitzaldi batekin batera, proiektu honen jatorria eta garapena azaltzeko.

Paraíso pelikularen proiekzioa eta solasaldia Maddi Barberekin eta Marina Lameirorekin
Uztailaren 2ean, 18:00etan
Emanaldi aretoa. Toki mugatua
Izen-ematea: 945 20 90 20

Paraíso. Maddi Barber, Marina Lameiro. Z aretoa 

Ledok amaitu gabeko borroka baten kontakizuna egin du dokumental honetan, A Pontesako zeramika fabrikako emakume kementsu eta karismatikoena. Zikloa Artium Museoak eta Tabakalerak, Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroak, elkarrekin egindako proposamena da

Artium Museoaren, Euskal Herriko Arte Garaikidearen Museoaren, Emanaldi aretoan, Margarita Ledo zuzendari galiziarraren Nación filma proiektatuko da datorren larunbatean, ekainak 5, 18:00etan, Zinema feministaren historiak zikloaren barruan. Margarita Ledok amaitu gabeko borroka baten kontakizuna egin du dokumental honetan, Pontevedrako A Pontesa zeramika fabrikako emakume kementsu eta karismatikoena, hain zuzen ere. 2001ean itxi zuten behin betiko, 1980ko eta 1990eko hamarkadetako birmoldaketa industrialaren ondorioz. Aitziber Olaskoaga zinemagileak egingo du filmaren eta zuzendariaren aurkezpena. Zinema feministaren historiak (Tabakalera Kultura Garaikidearen Nazioarteko Zentroaren eta Artium Museoaren arteko lankidetzaren emaitza) zikloaren helburua emakume zinemagileak eta haien sorkuntzak aldarrikatzea eta ezagutaraztea da.

A Pontesa zeramika fabrika ixtearen aurkako borrokan protagonista izan ziren emakumeen ahotsak biltzen ditu, 20 urte geroago, Nación dokumentalak. Zinemak askotan jorratu du langile-borrokaren gaia, baina film horietan gutxitan agertu da borroka horrek emakumeentzat duen espezifikotasuna, lanean hasteak ekarri zuen askatasunaren ondoren, industria-sektorearentzat ere nahasiak izan ziren garai haien erdian.

A Pontesako zeramika fabrikako emakume kementsu eta karismatikoen aurpegi eta ahotsen bidez, Margarita Ledok amaitu gabeko borroka baten kontakizun hunkigarri, borrokalari eta poetikoa eraiki du. Nación joan den martxoan estreinatu zen zinema-aretoetan eta, zuzendariaren hitzetan, «emakumeok eskubideak izateko behar izan dugun denbora luzea aztertzen duen filma da, ez bakarrik botoa emateko, baita soldatapeko lana eta independenteak izateko aukera lortzeko ere. Laburbilduz, zenbat kostatu zitzaigun Nazio izatea».

Margarita Ledo (Castro de Rei, Lugo, 1951) galiziar kulturako irudi garrantzitsu bat da, zinemagilea, idazlea eta Santiago de Compostelako Unibertsitateko Ikus-entzunezko Komunikazioko katedraduna. Poesia, narrazio-liburuak eta saiakera argitaratu ditu, baina baita hainbat ikerketa lan ere. Santa liberdade (2004) izan zen bere lehen film luzea, eta haren ondoren Liste, pronunciado Líster (2007) eta A cicatriz branca (2012) fikzioa etorri ziren, bigarrena Porta blindada nobelan oinarritua; hainbat lan esperimental eta dokumental ere egin ditu. Premio Nacional da Cultura Galega saria jaso zuen 2008an Zinemaren eta Ikus-entzunezkoen arloan, Otero Pedrayo saria 2017an, eta gainera Galiziar Akademiaren kide da.

Artium Museoak eta Tabakalerak antolatutako Zinema feministaren historiak zikloak emakume zinemagileen lana aldarrikatu eta ezagutarazi nahi du. Zuzendari horien sormen-unibertsoan sakontzeko, zinemari eta kulturari lotutako emakume batek egiten du aurkezpena proiekzio bakoitzaren aurretik.

Naciónen ondoren, uda ostean jarraituko du zikloak, eta film hauek guztiak ikusi ahal izango ditugu: Barbara Hammer-en Audience (1983) eta Xiana do Teixeiroren Tódalas mulleres que coñezo (2018), Irati Crespo ikertzaile, kritikari eta zinema-komisarioak aurkeztuak, Helke Sander-en (The All-around Reduced Personality - Redupers, 1978), Lola Hinojosak, Reina Sofia Museoko zinema eta bideo kontserbatzaileak aurkeztua, Nina Menkesen (Queen of Diamonds, 1991, Ainara Elgoibar artistak aurkeztua eta Claire Simonen (Mimi, 2003), Katixa Agirre idazleak aurkeztua.

Zinema zikloa. Zinema feministaren historiak II

Nación. Margarita Ledo, 2020
Aurkezlea: Aitziber Olaskoaga, zinemagilea
Ekainaren 5ean, larunbata, 18:00etan

Prentsa oharra (pdf)  Zikloaren programa  Pelikularen trailerra